Umorzeniowa łamigłówka
Od 1 stycznia 2011 przychód ze zbycia udziałów w celu umorzenia nie stanowi już przychodu z tytułu udziału w zyskach osób prawnych. Dochód ten jest obecnie opodatkowany na zasadach ogólnych. Dokonujący zbycia udziałów w celu umorzenia pomniejsza więc wysokość rozpoznanego przychodu o koszty związane z nabyciem udziałów i tak wyliczona różnica podlega opodatkowaniu. "Umorzeniową łamigłówkę" rozwiązuje Artur Cmoch w felietonie publikowanym na łamach DGP.
FELIETON:
Artur Cmoch, doradca podatkowy, wspólnik zarządzający GWW Tax
Od 1 stycznia 2011 r. przychód ze zbycia udziałów w celu umorzenia nie stanowi już przychodu z tytułu udziału w zyskach osób prawnych. Dochód ten jest obecnie opodatkowany na zasadach ogólnych. Dokonujący zbycia udziałów w celu umorzenia pomniejsza więc wysokość rozpoznanego przychodu o koszty związane z nabyciem udziałów i tak wyliczona różnica podlega opodatkowaniu.
W praktyce, powyższa zasada jest kwestionowana przez niektóre organy podatkowe, jeśli chodzi o umarzanie udziałów objętych w ramach wniesionego do spółki wkładu niepieniężnego. Chodzi o sytuację w której Spółka 1 (albo udziałowiec będący osobą fizyczną) wniosła do Spółki 2 udziały dające bezwzględną większość praw głosu w Spółce 3. Jeśli następnie Spółka 2 umorzy udziały w Spółce 3, powinna ona rozpoznać koszt uzyskania przychodu w wysokości nominalnej wartości udziałów wydanych na rzecz Spółki 1, w związku z otrzymanym aportem.
Zasady ustalenia kosztu w przypadku zbycia udziałów nabytych w drodze wymiany udziałów określa treść przepisu art. 16 ust. 1 pkt 8e ustawy o CIT. Nawiązując do powyższego przykładu, zgodnie z tym przepisem nie uważa się za koszt uzyskania przychodu wydatków poniesionych przez Spółkę 2 na nabycie udziałów w Spółce 3. Jednakże wydatki te, w wysokości odpowiadającej nominalnej wartości udziałów Spółki 2 wydanych Spółce 1, są kosztem uzyskania przychodu w momencie zbycia przez Spółkę 2 udziałów w Spółce 3. Pogląd ten jest potwierdzany w orzecznictwie sądów administracyjnych.
W kontekście umarzania udziałów należy zwrócić uwagę, iż w przypadku zbycia udziałów w celu ich umorzenia, organy podatkowe nie mają prawa do badania, czy określone wynagrodzenie odpowiada rynkowej wartości umarzanych udziałów. Taka transakcja jest bowiem możliwa na gruncie KSH wyłącznie między spółką a jej wspólnikiem. Tym samym, brak jest porównywalnej transakcji rynkowej, której mogłyby dokonać między sobą podmioty niepowiązane, a która mogłaby stanowić podstawę do oszacowania przychodu podatnika na podstawie art. 11 ustawy o CIT. Każdy wspólnik może w podobnej sytuacji zbyć swoje udziały na rzecz spółki oczekując w zamian wynagrodzenia w wysokości niższej od rynkowej, bądź nawet dokonać transakcji bez wynagrodzenia (co przewiduje wprost art. 199 § 3 KSH).
Z tego samego powodu do przedmiotowej transakcji nic będzie miał zastosowania art. 14 ust. 1 ustawy CIT, zgodnie z którym przychodem z odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych jest ich „wartość wyrażona w cenie określonej w umowie”. Jeżeli jednak cena bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej. Należy zwrócić uwagę na fakt, iż art. 14 ust. 1 ustawy o CIT, określając zasady szacowania dochodu, odwołuje się do ceny. W przypadku zaś umorzenia udziałów pojęcie ceny nie występuje. W piśmie z dnia 18 lutego 2003 r. (LK-399/LM/BG/2003) Minister Finansów wyraził pogląd zgodnie z którym w przypadku, określonego w art. 199 kodeksu spółek handlowych, nabycia od wspólnika udziałów przez spółkę w celu ich umorzenia występuje wynagrodzenie. Termin "wynagrodzenie" nie jest tożsamy z ceną. Użycie w art. 199 § 2 k.s.h. terminu "wynagrodzenie" świadczy, iż na gruncie tego przepisu nie chodzi o sprzedaż w rozumieniu art. 535 kodeksu cywilnego. Stanowisko takie potwierdzone zostało w interpretacji wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, z dnia 8 października 2012 r., nr IPPB3/423-477/12-2/PK1.
Autor
Powiązane wpisy

Raport na temat stosowania art. 70 § 6 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa w praktyce państwowych organów podatkowych oraz organów kontroli skarbowej.
Raport na temat stosowania art. 70 § 6 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa w praktyce państwowych organów podatkowych oraz organów kontroli skarbowej.
Przeznaczenie oleju jadalnego na cele inne niż spożywcze nie wpływa na wysokość stawki VAT
Przeznaczenie oleju jadalnego na cele inne niż spożywcze nie wpływa na wysokość stawki VAT
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie schematów podatkowych może w praktyce dotyczyć także radców prawnych i adwokatów?
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie schematów podatkowych może w praktyce dotyczyć także radców prawnych i adwokatów?Wykreślenie podatnika z rejestru VAT może okazać się bezskuteczne
Wykreślenie podatnika z rejestru VAT może okazać się bezskuteczneObawiasz się,
że ominą Cię
najważniejsze zmiany
W prawie?